Geschreven in 2023 voor Equiday Magazine, met foto's gemaakt door Lianne Buitelaar.
Horsemanship voor kinderen - puzzels en spelletjes
Wat kun je doen om op een paardvriendelijke manier je lessen of paardentijd in te richten?
Hoe kun je zorgen dat zowel het kind als het paard met plezier bezig zijn?
En hoe kun je zorgen voor een positieve oplossingsgerichte manier van denken?
Denken in puzzelvorm
Een paard doet nooit écht iets fout; een paard dóet vooral gewoon. Doet wat hij denkt dat de bedoeling is, of wat hem (misschien onbewust) aangeleerd is, of wat zijn instinct hem verteld. Als je dit altijd in je achterhoofd hebt, word het een stuk makkelijker op een positieve manier te kijken naar dingen die anders gaan dan je had bedacht of verwacht.
Als je vervolgens kunt denken 'Hé, wat interessant!', in plaats van boos of gefrustreerd te worden, dán zit je op een goed spoor.
Puzzel met wat er gebeurd. Stel je je vraag wel duidelijk? Kent je paard het antwoord op de vraag? Kan hij het fysiek gezien? Als je zeker weet dat je goed zit, bedenk dan wat er aan de hand kan zijn. Heeft je paard meer duidelijkheid of druk nodig? Meer tijd om na te denken? Vaker een beloning? (bijvoorbeeld knuffels/kriebels, graaspauze etc.)
Als je kinderen deze manier van denken aanleert, worden ze ook erg gestimuleerd zélf na te denken, te kijken wat er gebeurd, verbanden te leggen. Het bewustzijn altijd ook vanuit het paard (en dus een ander) te denken vind ik een hele mooie eigenschap om te ontwikkelen. Wat kun je aan jezelf of de situatie veranderen, om de uitkomst te veranderen?
Leg eerst een basis met grondwerk
Wat mij betreft doet IEDEREEN grondwerk met zijn paard. Op de grond is het zoveel makkelijker basis afspraken te maken en een stukje communicatie en samenwerking te krijgen. Alles wat je op de grond voorbereid, kun je vervolgens makkelijker oppakken als je gaat rijden of mennen. Je hoeft echt geen uren op de grond bezig te zijn, maar zorgen voor een stukje basis en iedere dag éven elkaar aanvoelen voordat je opstapt of inspant heeft zoveel voordelen en voorkomt zoveel ongelukken, spanning, teleurstelling en miscommunicatie!
Kun jij je paard makkelijk uit de wei of paddock halen, of laat hij zich moeilijk 'vangen'? Kun jij prettig met je paard over het erf lopen, of sleurt hij je mee of trekt hij zich zelfs los? Kun jij gemakkelijk opstappen omdat je paard rustig stil staat, of is het een sprong / blijven zitten voor je leven? Allemaal 'problemen' die niet hoeven te bestaan, als een beetje grondwerk voor iedereen normaal zou zijn.
Ieder kind wat bij mij op ponyrijles komt, begint met grondwerk. Hoe bewaak je jouw ruimte? Hoe kun je gas geven, en hoe kun je remmen? Hoe kun je achteruit? Hoe kun je veilig rondlopen.. wat kun je doen als je pony te snel is, en wat doe je als je pony erg traag is? Pas als ze dat ernaast lekker onder de knie hebben gaan ze erop. En dat lukt in 1 les prima hoor! Daarna schaven we iedere les een beetje bij, en voeg ik iedere week wat nieuws toe.
Wees creatief en bedenk spelletjes!
Zowel op de grond als rijdend kun je spelletjes gebruiken om nieuwe dingen te introduceren, maar ook om bepaalde bewegingen een doel te geven en te verbeteren. Een paar voorbeelden ter inspiratie!
- Leg een hoepel op de grond. Kun je de voorbenen van je paard erin parkeren, en dan de achterhand om laten stappen, zonder dat de voorbenen uit de hoepel stappen? Je oefent op de grond daarmee een stukje controle over achterhand, kunnen wegdrijven zonder fysiek contact. Deze beweging kun je ook gebruiken als je een hek open en dicht moet doen bijvoorbeeld.
- Zet met pionnen een achtje of slalom neer. Kun je die in stap en later in draf nemen? Ernaast kom je dan bijvoorbeeld de buitenbocht tegen, waar je lekker kunt oefenen je paard op een subtiele manier van je af te drijven en je dus niet mee te laten nemen. Rijdend kun je jezelf uitdagen door te proberen je teugels niet te gebruiken. Je oefent zo het sturen op focus en zit, je krijgt een stukje bewustzijn over je houding en beenligging. Jouw schouders en heupen hebben effect op de schouders en heupen (en dus de richting) van je paard. Hartstikke leuk om mee te spelen en heel goed in te worden.
- Leg één of meerdere balken neer en oefen met zijwaarts. Een balk geeft houvast en richting. Je kunt er met de voorbenen voor blijven, of je probeert de balk onder de buik te houden, dus tussen voor en achterbenen. Ernaast kun je ook nog spelen met zijwaartse bewegingen van je af en naar je toe; je kunt je paard wegdrijven maar ook weer 'naar je toe trekken'.
- Zet in het midden van de bak een 'vragenvierkantje' neer; een vierkant van pionnen waar je paard ruim tussen past. Rij steeds grote voltes en doe in het vragenvierkantje elke keer dat je erdoor komt 'iets'. Verander van voltes linksom naar voltes rechtsom. Maak een overgang. Ga een keer stilstaan. Het idee is dat je paard mee gaat denken en richting het vierkantje gaat vragen wat de bedoeling is; dus heel gevoelig word voor kleine aanwijzingen. Je kunt handig worden in met je lijf de richting aangeven zonder je teugels te gebruiken, of oefenen je overgangen supervloeiend te maken met minimale hulpen. Het is een leuke manier om tot dat echte samenwerk-gevoel te komen.
Deze spelletjes kun je in zo'n vormpje gieten dat iemand die net leert rijden op een leuke manier bewustzijn creëert, maar je kunt ze ook juist zo vormgeven dat een meer gevorderde ruiter zijn hulpen leert minimaliseren. Er zijn eindeloos veel manieren te bedenken om op een speelse manier bezig te zijn met alledaagse dingen, zo kun je het leuk houden voor zowel het kind als het paard. Laat je creativiteit dus vooral op de vrije loop!